Τρία χρόνια από τον μαρτυρικό θάνατο 102 ανθρώπων στο Μάτι. Κανένας δεν μπορεί να τους ξεχάσει.

71
5
(1)

Όσα χρόνια και να περάσουν κανείς δεν θα ξεχάσει πόσο άδικα χάθηκαν 102 συνάνθρωποί μας στο Μάτι, τόνισε ο υφυπουργός Πολιτικής προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς, στο μνημόσυνο για τα τρία χρόνια από την φονική πυρκαγιά, στις 23 Ιουλίου 2018.

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος πραγματοποιούνται μια σειρά από εκδηλώσεις στη μνήμη των 102 νεκρών. Η επιμνημόσυνη δέηση πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κόκκινο Λιμανάκι και το παρών έδωσαν μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκος Χαρδαλιάς, η γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφία Νικολάου, και ο δήμαρχος Ραφήνας-Πικερμίου Ευάγγελος Μπουρνούς.

«Τρία χρόνια μετά και κανείς δεν έχει ξεχάσει. Όσα χρόνια και να περάσουν κανείς δεν θα ξεχάσει πόσο άδικα χάθηκαν αυτοί οι 102 συνάνθρωποί μας. Χάθηκαν αλλά είναι εδώ, οι ψυχές τους, η μνήμη τους, η παρακαταθήκη τους μας οδηγεί. Δουλεύουμε κάθε μέρα για να προσπαθήσουμε να θωρακίσουμε τη χώρα μας και να μην έχουμε ποτέ μα ποτέ ξανά, ένα νέο Μάτι. Ο Θεός να αναπαύσει τις ψυχές τους», υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο κ. Χαρδαλιάς, και προσέθεσε: «Συνεχίζουμε κάτω από δύσκολες συνθήκες, συνθήκες που δεν αφορούν τη χώρα μας, συνθήκες που αφορούν όλο τον κόσμο, με μια κλιματική αλλαγή η οποία είναι εδώ, και με την ανάγκη οι αρρυθμίες και οι παθογένειες δεκαετιών όσο πιο γρήγορα σε πνεύμα συνεργασίας και συνεννόησης να προχωρήσουμε για να μπορέσουμε να θωρακίσουμε τη χώρα και οι συνάνθρωποί μας, οι Έλληνες και να νιώθουν και να είναι ασφαλείς».

«Οφείλουμε να τιμούμε τη μνήμη των νεκρών, οφείλουμε να κάνουμε κάθετι που περνάει από το χέρι μας ώστε να δικαιωθούν οι ψυχές τους και οι οικογένειές τους», δήλωσε η γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφία Νικολάου.

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Ραφήνας- Πικερμίου, Βαγγέλης Μπουρνούς, τόνισε ότι τρία χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει διαγραφεί από τη μνήμη: «Είμαστε εδώ να δώσουμε μέχρι τέλους τον αγώνα να ξαναγυρίσουν οι άνθρωποι στις εστίες τους, να αποκατασταθεί η ζωή τους χωρίς να ξεχνάμε τις 102 ψυχές που θυσιάστηκαν στο βωμό ενός κράτους που δεν υπήρχε πριν από αυτή την περίοδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι που στοίχισε τη ζωή σε 102 συνανθρώπους μας και προκάλεσε ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές.

Ήταν 23 Ιουλίου του 2018 όταν η πύρινη λαίλαπα, που ξεκίνησε από την φωτιά που άναψε ένας 65χρονος στο Νταού Πεντέλης για να κάψει κλαδιά, σάρωνε τα πάντα στο πέρασμα της, σπέρνοντας το θάνατο και προκαλώντας μια άνευ προηγουμένου φυσική καταστροφή.

Σήμερα, τρία χρόνια μετά την εθνική τραγωδία, η ποινική δικογραφία που έχει σχηματιστεί για τις πράξεις και τις παραλείψεις των αρμοδίων, εκείνη την αποφράδα ημέρα βρίσκεται στα χέρια εισαγγελέα μετά και την ολοκλήρωση της ανάκρισης που διενήργησε ο ανακριτής Αθ. Μαρνέρης.

Ο εισαγγελέας, μελετά την ογκώδη δικογραφία της υπόθεσης – απαριθμεί χιλιάδες σελίδες – προκειμένου να υποβάλλει πρόταση προς το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο, το οποίο με βούλευμα που θα εκδώσει θα ανοίξει το δρόμο για την εκδίκαση της υπόθεσης σε ποινικό ακροατήριο. Οι δικαστές με το βούλευμά τους θα αποφαίνονται ποιοι από τους κατηγορούμενους θα καθίσουν στο εδώλιο και για ποιες κατηγορίες θα δικαστούν.

Οι διώξεις πάντως που έχουν ασκηθεί για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι με τους 102 νεκρούς είναι σε βαθμό πλημμελήματος (ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και σωματική βλάβη, είναι τα αδικήματα για την πλειονότητα των κατηγορουμένων) ενώ τρία κατά σειρά αιτήματα του κ. Μαρνέρη για αναβάθμιση του κατηγορητηρίου βάσει των στοιχείων που ο ίδιος είχε συλλέξει στο πλαίσιο της έρευνας του έχουν απορριφθεί από την αρμόδια εισαγγελική αρχή.

Μέχρι στιγμής οι κατηγορούμενοι για την φονική πυρκαγιά στο Μάτι ξεπερνούν τους 20 και ανάμεσά τους συγκαταλέγονται τα ονόματα της πρώην περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου, του πρώην δημάρχου Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη, του πρώην γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Καπάκη, στελεχών της Πολιτικής Προστασίας, της ΕΛ.ΑΣ., της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, του 65χρονου που ευθύνεται για την έναρξη της φωτιάς στο Νταού Πεντέλης, κ.ά.

«Παρακολουθούσαν ωσάν τον Ξέρξη…»

Στη δικογραφία που έχουν σχηματίσει για την υπόθεση, περιλαμβάνεται ένας τεράστιος όγκος στοιχείων που καταδεικνύουν το χάος το οποίο κυριάρχησε τις εφιαλτικές ώρες της 23ης Ιουλίου του 2018 στην Ανατολική Αττική.

Χαρακτηριστικά για το εύρος της πλήρους έλλειψης συντονισμού μεταξύ των αρμοδίων για την κατάσβεση της πυρκαγιάς είναι τα όσα αναφέρει στο πόρισμα του ο κ. Μαρνέρης, έκτασης 97 σελίδων. «Η αδιαφορία που επιδείχθηκε συναρτώμενη με την αυξημένη ευθύνη των υπαίτιων συνιστά ενδεχόμενο δόλο επίτασης του κινδύνου (…) Αυτό το γνώριζαν οι αρμόδιοι και παρ’ όλα αυτά αδιαφόρησαν επιδεικτικά και παρακολουθούσαν αμέτοχοι επί της ουσίας τις εξελίξεις σε Νταού Πεντέλης – Νέο Βουτζά – Μάτι ωσάν τον Ξέρξη, όταν παρακολουθούσε τη ναυμαχία της Σαλαμίνας από τον χρυσό του θρόνο στο όρος Αιγάλεω», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ανακριτής και σε άλλο σημείο του πορίσματός του, κάνει λόγο για συνειδητή παραβίαση των υπηρεσιακών καθηκόντων από μερίδα των κατηγορουμένων.

«Γενικότερα η στάση των αρμοδίων δείχνει ότι δεν έδωσαν ουσιαστικά καμία σημασία στην πυρκαγιά και την άφησαν να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις αδιαφορώντας παράλληλα εντελώς για την απομάκρυνση των πολιτών» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο δικαστικός λειτουργός.

Ιδιαίτερη αξία, όμως, για το έργο των δικαστών, που τώρα καλούνται να αποφανθούν για την παραπομπή της υπόθεσης σε ποινικό ακροατήριο, έχουν οι συνομιλίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία και οι οποίες βρέθηκαν στα χέρια του ανακριτή, έπειτα από την κατάσχεση, το περασμένο καλοκαίρι, του καταγραφικού από το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΣΚΕ). Συγκεκριμένα, από συνομιλία που περιλαμβάνεται στη δικογραφία αποδεικνύεται πως οι αρμόδιες υπηρεσίες γνώριζαν ότι στο Μάτι υπήρχαν νεκροί, πριν από την ευρεία σύσκεψη είχε λάβει χώρα, παρουσία του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του υπουργού, τότε, Προστασίας του Πολίτη Νίκου Τόσκα.

Οι συνομιλίες

Η εν λόγω συνομιλία που αποτελεί μέρος της δικογραφίας καταγράφηκε όταν αξιωματικός υπηρεσίας από το Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής, ζήτησε ενημέρωση για την κατάσταση που επικρατεί στο Μάτι.

Πρώτος μιλάει ο αξιωματικός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και ακολουθεί ο εξής διάλογος:

Έχουμε μία ευρεία σύσκεψη. Έχει έρθει εδώ τώρα ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός ο κ. Τόσκας. Μπορείτε να μου δώσετε σαφή εικόνα για τους νεκρούς;

Για τους νεκρούς προς το παρόν εμείς έχουμε παραλάβει έναν. Υπάρχουν και άλλοι νεκροί όμως, τους οποίους δεν έχουμε παραλάβει… Δίνουμε βάση πρώτα από όλα σε τραυματίες. Έχουν κατέβει κάτω ομάδες γιατρών στους τραυματίες. Νεκρούς παραλαμβάνουμε μόνο αν είναι μέσα στο δρόμο. Αν είναι μέσα σε σπίτια δεν παραλαμβάνουμε προς το παρόν νεκρούς …Και το ξέρει αυτό και η Πολιτική Προστασία . Τα περιστατικά είναι πάρα πολλά. Έχει ενεργοποιηθεί ομάδα που είναι για τις κρίσεις, έχουν βγει πολλά αυτοκίνητα στο δρόμο. Έχουμε κάνει ό,τι καλύτερο μπορούμε για τον κόσμο.
Δεν μπορούμε να έχουμε εικόνα για τους νεκρούς;
Όχι. Ξέρω αυτή τη στιγμή για τρεις. Ένα περιστατικό στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, ένα πάει στο Σισμανόγλειο και ένα λίγο πιο κάτω στο Μάτι. Απλά δεν έχουν παραληφθεί αυτά. Ένα μόνο έχει παραληφθεί. Πάντως, η κατάσταση δεν είναι τόσο καλή.
Μας έχουν δώσει περισσότερους νεκρούς, αλλά δεν έχουμε επιβεβαιωμένα.
Επιβεβαιωμένα δεν έχουμε … Για τα επιβεβαιωμένα πολύ φοβάμαι ότι θα μας πάρει το πρωί για να μάθουμε …Αφού τελειώσουμε πρώτα με τους τραυματίες .
«Χαμός γίνεται … Έχει νεκρούς….»

Οι απολογίες και η απόσειση των ευθυνών

Κατά τη διάρκεια των απολογιών τους στον ανακριτή μερίδα των κατηγορουμένων επιχείρησε να αποποιηθεί τις ευθύνες για την καταστροφή ο ένας στον άλλο. Ειδικότερα, στην απολογία του ο τότε αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Σωτήρης Τερζούδης, υποστήριξε ότι ο ίδιος είχε ελλιπή ενημέρωση από τους υφισταμένους του και ότι δόθηκαν εντολές εν αγνοία του. Μάλιστα, ο πρώην αρχηγός του ΠΣ φέρεται να έδειξε με την απολογία του τον τότε επιχειρησιακό υπαρχηγό του σώματος Βασίλη Ματθαιόπουλο και τον διοικητή του ΕΣΚΕ Γιάννη Φωστιέρη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ  Η Σάκκαρη νίκησε αλλά δέχθηκε χυδαία φραστική επίθεση από την αντίπαλο της. Την αποκάλεσε «γαμ… που…»

Όπως φέρεται να υποστήριξε ο εν λόγω κατηγορούμενος, ο διοικητής του ΕΣΚΕ τον είχε παρακάμψει και ενημέρωνε απευθείας τον κ. Τόσκα. «Ο κ. Τόσκας χωρίς προφανώς να το γνωρίζω, κυρίως όμως χωρίς την έγκρισή μου, έδινε εντολές επιχειρησιακές στον κ. Φωστιέρη και εκείνος χωρίς να με ενημερώνει, ως όφειλε, τις εκτελούσε. Ο κ. Φωστιέρης συνεπώς έδινε στον Αρχηγό του, δηλαδή εμένα, ελλιπή πληροφόρηση για την επιχειρησιακή δράση των εναέριων μέσων. Την ίδια ακριβώς ελλιπή ενημέρωση είχα και από τον κ. Ματθαιόπουλο» φέρεται να ανέφερε στον ανακριτή ο κ. Τερζούδης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της ανάκρισης που διενήργησε ο κ. Μαρνέρης και άλλα πρόσωπα κατέστησαν κατηγορούμενοι για πράξεις και παραλείψεις τους, πέραν αυτών που είχαν διωχθεί αρχικά από την εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας. Όλοι πάντως αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βαθμό πλημμελήματος και μετά τις απολογίες τους είχαν αφεθεί ελεύθεροι με όρους.

Οι αστικές διεκδικήσεις των συγγενών των θυμάτων

Την ίδια ώρα, συγγενείς των θυμάτων έχουν καταθέσει αγωγές – μαμούθ στη Διοικητική Δικαιοσύνη για τα όσα υπέστησαν, διεκδικώντας αποζημιώσεις για ψυχική οδύνη που ανέρχονται σε εκατομμύρια ευρώ. Στις αγωγές τους οι συγγενείς των θυμάτων περιγράφουν με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες το εφιαλτικό απόγευμα της 23ης Ιουλίου, με τους δικούς τους ανθρώπους να βρίσκουν τραγικό θάνατο αβοήθητοι και εγκαταλελειμμένοι από τους αρμόδιους φορείς.

Όπως εκτιμούν νομικοί κύκλοι, ως καταλύτης στην τελική κρίση της Δικαιοσύνης για αυτές τις αστικές αξιώσεις των συγγενών των θυμάτων, αναμένεται να λειτουργήσει η πρόσφατη απόφαση που εκδόθηκε το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών, με την οποία επιδικάσθηκε αποζημίωση ύψους 270.000 ευρώ για ψυχική οδύνη στην οικογένεια ενός 29χρονου που έχασε τη ζωή του από πνιγμό κατά τη διάρκεια των φονικών πλημμυρών στην Μάνδρα Αττικής, το 2017.

Με την εν λόγω απόφαση, που εκδόθηκε τέσσερα χρόνια μετά τη φονική πλημμύρα κρίθηκε ότι τόσο η Περιφέρεια Αττικής όσο και η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, αλλά και η Ελληνική Αστυνομία φέρουν ευθύνες για τον θάνατο του 29χρονου και θα πρέπει να αποζημιώσουν την οικογένειά του για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν.

«Με ένα ΓΙΑΤΙ που τριγυρίζει σαν μέλισσα μέσα στην καρδιά, στην ψυχή και στα χείλη μας, θα βρεθούμε για τρίτη χρονιά όλοι μαζί στο λιμάνι για να φωνάξουμε τα ονόματα αυτών που λείπουν. Για να ακούσουν πως δεν τους ξεχνάμε.

Πως είμαστε εδώ και θα κάνουμε το καθήκον μας». Με αυτά τα λόγια, η κυρία Κατερίνα Μαλά, κάτοικος της περιοχής, συμπυκνώνει σε ανάρτησή της στο facebook το πλαίσιο και το περιεχόμενο της φετινής επετείου από την τραγωδία στο Μάτι. «Το δικό μας ΓΙΑΤΙ δεν είναι γενικό και αόριστο. Δεν ζητάει να του χτυπήσει κάποιος την πλάτη.

Το δικό μας ΓΙΑΤΙ είναι συγκεκριμένο και αμείλικτο» τονίζει και προσθέτει:

ΓΙΑΤΙ δεν έγινε καμία προσπάθεια να απομακρυνθούν οι πολίτες από τους οικισμούς.
ΓΙΑΤΙ δεν έγινε καμία προσπάθεια έστω, να κινητοποιήσουν τους ανθρώπους να αυτενεργήσουν για να προστατευθούν.
ΓΙΑΤΙ δεν ακούστηκε ούτε σειρήνα.
ΓΙΑΤΙ ο Αρχηγός ζητάει να θαφτούν τα στοιχεία.
ΓΙΑΤΙ ο εναέριος συντονιστής έρχεται στην περιοχή και μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αρχηγό επιχειρήσεων φεύγει.
ΓΙΑΤΙ το κέντρο δίνει εντολή να φύγει το ελικόπτερο που μόλις έχει φθάσει, για «άλλο συμβάν».
ΓΙΑΤΙ όσοι συνετέλεσαν στην καταστροφή επιβραβεύτηκαν.

Τρία χρόνια μετά οι κάτοικοι της περιοχής και οι συγγενείς των θυμάτων δεν ξεχνούν και διεκδικούν απαντήσεις. Για τη δικαίωση όσων χάθηκαν και εκείνων που έμειναν πίσω. Για μία ακόμη φορά θα συναντηθούν το απόγευμα στην εκδήλωση μνήμης, θα κρατήσουν ο ένας το χέρι του άλλου και θα ενώσουν τις φωνές τους για να πέσει φως στην ασύλληπτη τραγωδία που άφησε πίσω της 102 νεκρούς και περισσότερους από 30 εγκαμαυτίες.

Τον λόγο έχει η Δικαιοσύνη…

Κάποιες απαντήσεις δίνει η έρευνα της Δικαιοσύνης. Η υπόθεση, μετά την ολοκλήρωση της κύριας ανάκρισης, που κράτησε σχεδόν δύο χρόνια, βρίσκεται στα χέρια του εισαγγελέα, ο οποίος τη μελετά και, σύμφωνα και με το αίτημα του ανακριτή, θα την παραπέμψει στο δικαστικό συμβούλιο.

Το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών θα κρίνει κατηγορίες, αν θα είναι κακουργήματα ή πλημμελήματα, καθώς ο κ. Μαρνέρης, ο ανακριτής της υπόθεσης, επιμένει για το αδίκημα της θανατηφόρου έκθεσης κατά συρροή και της έκθεσης από την οποία προκλήθηκαν στους παθόντες βαριές σωματικές βλάβες (σ.σ. εγκαυματίες) κατά συρροή. Δηλαδή, επιμένει και δίνει συνέχεια στα τρία αιτήματά του να αναβαθμιστεί το κατηγορητήριο με κακουργήματα.

Παιχνίδια εξουσίας στο Πυροσβεστικό Σώμα…

Στο διαβιβαστικό του έγγραφο προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών ο κ. Μαρνέρης περιγράφει ένα Πυροσβεστικό Σώμα όπου παίζονται παιχνίδια εξουσίας: ο Υπαρχηγός και ανώτεροι αξιωματικοί δεν ενημερώνουν ή παραπλανούν στον Αρχηγό την ώρα που αξιωματικοί στο πεδίο γυρίζουν πλάτη στις φλόγες!

Για να προστατέψουν τα γαλόνια τους και την μελλοντική τους εξέλιξη, σύμφωνα με τον ανακριτή. Περιγράφει ένα Πυροσβεστικό Σώμα όπου οι στρατηγοί δέχονται επιχειρησιακές εντολές από τον (τότε) Υπουργό Δημόσιας Τάξης (σ.σ. Νίκο Τόσκα) και δεν συζητούν με τον Πρωθυπουργό την ύπαρξη νεκρών, παρότι γνώριζαν από το απόγευμα.

Οπότε τα «ΓΙΑΤΙ» των κατοίκων γίνονται πιο συγκεκριμένα για κάθε έναν από τους κατηγορούμενους. Κυρίως, όμως, γιατί ανώτεροι αξιωματικοί αρνήθηκαν να μεταβούν στο μέτωπο της φωτιάς; Γιατί ποτέ δεν έδωσαν εντολής προληπτικής απομάκρυνσης, όπως είχαν κάνει ελάχιστες ώρες νωρίτερα στην Κινέτα; Γιατί ο εναέριος συντονιστής εγκατέλειψε το πόστο του; Γιατί δεν αντικαταστάθηκε άμεσα; Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν όλα τα διαθέσιμα εναέρια μέσα; Γιατί δεν έγινε άμεσα επιχείρηση διάσωσης σε ξηρά και θάλασσα;

Καταπέλτης το πόρισμα του Ανακριτή…

Σύμφωνα με τον ανακριτή της υπόθεση η στάση των πυροσβεστών και των αρμοδίων της Περιφέρειας και της Πολιτικής Προστασίας «δείχνει ότι δεν έδωσαν ουσιαστικά καμία σημασία στην πυρκαγιά και την άφησαν να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις αδιαφορώντας παράλληλα εντελώς για την απομάκρυνσης των πολιτών». Μάλιστα κατηγορεί συγκεκριμένους αξιωματικούς πως «βλέποντας την επικινδυνότητα της πυρκαγιάς συνειδητά επέλεξαν να παραβιάσουν τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα και να μη συμμετέχουν στο έργο της κατάσβεσης της απομάκρυνσης αλλά και στη συνέχεια της διάσωσης των πολιτών».

Μάλιστα, επισημαίνει πως «η απομάκρυνση των πολιτών ήταν δυνατή εφόσον γινόταν έγκαιρα και βάσει σχεδίου (όπως εξάλλου έγινε στην περίπτωσης της Κινέτας)» και αναφέρει τις προσπάθειες συγκάλυψης που ακολούθησαν: «Στη συνέχεια κάποιοι εκ των αρμοδίων δε δίστασαν να προσπαθήσουν να επιχειρήσουν να συγκαλύψουν την πραγματικότητα, στρεφόμενοι κατά του πραγματογνώμονα Δημήτριου Λιότσιου ο οποίος βέβαια οφείλουμε να επισημάνουμε αγνόησε όλες τις παρεμβάσεις και εκτέλεσε προσηκόντως το έργο που του ανατέθηκε».

Υπενθυμίζουμε πως βρίσκεται σε εξέλιξη και η δικαστική διερεύνηση της υπόθεση των απειλών και των προτροπών τους πρώην Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος προς τον πραγματογνώμονα να θάψει την υπόθεση. Η Δικαιοσύνη έχει κρίνει ήδη την χρησιμοποίηση της ηχογραφημένης συνομιλίας ως έγκυρο μέρος της σχετικής δικογραφίας.

Τρία χρόνια πέρασαν ήδη από την τραγωδία στο Μάτι. Μια τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 102 ανθρώπους.

Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν από την φονική πυρκαγιά. Όπως η οικογένεια Φιλιπποπούλου, η τραγική ιστορία με τα δίδυμα κοριτσάκια.

Ποιος είναι ο ρόλος του Ισραήλ στον «Πήγασο» που παρακολουθούσε τους πάντες;
Η φωτιά πήρε τη ζωή του παππού Φίλιππου, της γιαγιάς Σοφίας και των δύο κοριτσιών, Σοφίας και Βασιλικής, 9 ετών. Πέθαναν αγκαλιασμένοι όλοι στο οικόπεδο της φρίκης, στην προσπάθειά τους να σωθούν προς τη θάλασσα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ  Ανατροπή, πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ με 6% μπροστά, δεύτερη η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ, τρίτη η Ν.Δ. στους... ανεμβολίαστους

Από την πρώτη στιγμή, η υπόθεση είχε συγκλονίσει το πανελλήνιο. Τα δυο δίδυμα κοριτσάκια, οι 9 χρονες Βασιλική και Σοφία Φιλιπποπούλου, αγνοούνταν από το απόγευμα της μοιραίας Δευτέρας. Όλοι ήλπιζαν ότι τελικά οι γονείς τους θα τα έβρισκαν ζωντανά, ωστόσο ο επίλογος ήταν ο πλέον τραγικός που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Τα δίδυμα κοριτσάκια έγιναν θέμα ακόμα και σε ξένα μέσα ενημέρωσης συγκλονίζοντας όλο τον κόσμο.

Ο Γιάννης Φιλιππόπουλος, o πατέρας των κοριτσιών είχε εμφανιστεί τότε στην τηλεόραση και έλεγε ότι αγνοούνται τα δίδυμα κορίτσια του, 9 ετών, μαζί με τον παππού και τη γιαγιά.

Ο τραγικός πατέρας αναζητούσε τα παιδιά και τους γονείς του χωρίς αποτέλεσμα. Πήγε σε νοσοκομεία, πήγε παντού αλλά δεν μπόρεσε να τα βρει. Πήγε ακόμη και στην ιατροδικαστική υπηρεσία, έκανε εξέταση DNA, για την αναγνώριση πτωμάτων. Ο τραγικός επίλογος όμως είχε γραφτεί.

23η Ιουλίου του 2018 αποτελεί μαύρη σελίδα στην ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κράτους.

Η φωτιά στον Νέο Βουτζά και στο Μάτι έσπειραν τον πανικό, την ανασφάλεια και τον θάνατο, βουλιάζοντας τη χώρα σε πένθος. Πρόκειται για τη δεύτερη πιο φονική πυρκαγιά παγκοσμίως κατά τον 21ο αιώνα, μετά τις πυρκαγιές στην Αυστραλία (2009) με 180 νεκρούς. Η ταχύτητα και δύναμη της φωτιάς αφαίρεσε 102 ανθρώπινες ζωές (νεότερο θύμα 6 μηνών και γηραιότερο 93) ενώ προξένησε τεράστιες οικονομικές και οικολογικές ζημιές. Τουλάχιστον 164 ενήλικοι και 23 παιδιά εισήχθησαν στο νοσοκομείο με τραυματισμούς, στους οποίους συμπεριλαμβάνονταν 11 ενήλικοι σε σοβαρή κατάσταση.

Οι εφιαλτικές εμπειρίες όσων έζησαν αυτές τις στιγμές είναι πιθανό να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στον ψυχισμό τους. Οι φυσικές καταστροφές αφήνουν συχνά πίσω τους σωματικές και ψυχικές επιπτώσεις στους νέους, που μπορεί να τους ακολουθούν μέχρι την ενήλικη ζωή τους. Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Παιδοψυχιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στο ΓΝΠ «Η Αγία Σοφία» – με κύριους ερευνητές τους καθηγητή Γερ. Κολαΐτη (υπεύθυνος μελέτης), επίκουρο καθηγητή Γ. Γιαννακόπουλο, υποψήφιο δρα Φ. Ζαραβίνο – Τσάκο, δρα Χ. Τζαβάρα, καθώς και τη δρα Μ. Παλαιολόγου – είχε ακριβώς αυτό τον στόχο: Να ερευνήσει τις ψυχικές επιπτώσεις που προκάλεσε η πυρκαγιά στα παιδιά και στους εφήβους.

Επιπτώσεις

Ειδικότερα, 393 έφηβοι 12-18 ετών, εκ των οποίων οι 282 διέμεναν στη Νέα Μάκρη και στη Ραφήνα, κλήθηκαν να απαντήσουν τον Μάιο του 2019 (10 μήνες μετά το καταστροφικό συμβάν) σε ειδικά ερωτηματολόγια. Το 5,9% των εφήβων είχε αποχωριστεί από τους δύο γονείς του για κάποιο χρονικό διάστημα μετά τη φωτιά και το 8,5% είχε αποχωριστεί από έναν από τους γονείς του. Ζημιά έπαθε το σπίτι τού 27,8% των εφήβων και το 35,7% αυτών σε βαθμό που δεν μπορούσε να μείνει πια εκεί. Πάνω από τους μισούς εφήβους είχαν κάποιο μέλος της οικογένειάς τους ή κάποιον στενό φίλο που αγνοούνταν η τύχη του και ανησυχούσαν πάρα πολύ για την ασφάλειά του κατά τη διάρκεια της φωτιάς. Το 13,4% των εφήβων είχε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο που τραυματίστηκε σοβαρά και το 1,5% είχαν τραυματιστεί σοβαρά οι ίδιοι. Το 26,7% των εφήβων είχε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο που παγιδεύτηκε στη φωτιά.

Κορίτσια

Επιπλέον, το 44,5% των εφήβων είχε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, πάνω από το αποδεκτό όριο. Τα κορίτσια που κατά τη διάρκεια της φωτιάς βίωσαν την αγωνία για κάποιο μέλος της οικογένειας ή στενό φίλο που αγνοούνταν η τύχη του και ανησυχούσαν πάρα πολύ για την ασφάλειά του και οι έφηβοι που παγιδεύτηκε στη φωτιά κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο είχαν σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό μετατραυματικό στρες. Το ποσοστό των εφήβων που έβλεπαν άσχημα όνειρα, εφιάλτες μετά τη φωτιά είχε σημαντικά αυξηθεί, όπως και το ποσοστό εκείνων που πίστευαν ότι γενικά κοιμούνται λιγότερο από όσο θα ήθελαν. Σοβαρότερο μετατραυματικό στρες σχετιζόταν με σημαντικά περισσότερες συναισθηματικές δυσκολίες και περισσότερες δυσκολίες συνολικά. Σημαντικά περισσότερες δυσκολίες και σοβαρότερο μετατραυματικό στρες είχαν οι έφηβοι με αϋπνία μετά τις πυρκαγιές.

Κοινωνική υποστήριξη

Ολες οι βαθμολογίες των εφήβων στις διαστάσεις της κλίμακας του ερωτηματολογίου SDQ (ανιχνεύει δυνατότητες και δυσκολίες των εφήβων) διέφεραν σημαντικά ανάλογα με το επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης. Συγκεκριμένα, υψηλότερο επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης σχετιζόταν με σημαντικά λιγότερες συναισθηματικές δυσκολίες, λιγότερα προβλήματα με τους συνομηλίκους και λιγότερες δυσκολίες συνολικά. Επίσης, οι έφηβοι με υψηλό επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης είχαν σημαντικά λιγότερα προβλήματα διαγωγής και καλύτερη κοινωνική συμπεριφορά σε σύγκριση με τους εφήβους με χαμηλό επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης. Ακόμα, οι έφηβοι με υψηλό επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης είχαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα υπερκινητικότητας.

Θεραπεία

Οπως αναλύει στο ένθετο «Υγεία» ο καθηγητής Παιδοψυχιατρικής, διευθυντής Παιδοψυχιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, ΓΝΠ «Η Αγία Σοφία», Γεράσιμος Α. Κολαΐτης, «από μια φυσική καταστροφή σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού αναστατώνεται ψυχικά. Ωστόσο με το πέρασμα του χρόνου η πλειονότητα των πληγέντων, ενήλικων και ανήλικων, επανέρχονται στην πρότερη κατάστασή τους, αν και ένα όχι ασήμαντο ποσοστό συνεχίζει να έχει προβλήματα ψυχικής υγείας, ακόμα και πολλούς μήνες μετά το συμβάν. Οι άνθρωποι αυτοί υποφέρουν όχι μόνο στο παρόν αλλά και στο μέλλον, όπως έχουν δείξει οι – πολύ λίγες – μελέτες παγκοσμίως».

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι παλαιότερη μελέτη της Κλινικής, που επανήλθε 15 χρόνια μετά τον σεισμό της Αττικής το 1999 (follow-up) για να καταγράφει τις όποιες επιπτώσεις, έδειξε συνολικά και επιμέρους (άγχος, κατάθλιψη) χειρότερη ψυχική υγεία σε εκείνους που είχαν εκτεθεί ως παιδιά στον σεισμό συγκριτικά με εκείνους της ομάδας ελέγχου (από τη Θεσσαλονίκη). Εντούτοις, όπως εξηγεί ο καθηγητής, υπάρχουν ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις που λειτουργούν ως βάλσαμο καθώς εστιάζουν στο τραύμα. «Οι θεραπείες αυτές μπορούν να αλλάξουν τις αρνητικές επιδράσεις του τραύματος με την παροχή νέων εμπειριών που επανορθώνουν την εγκεφαλική λειτουργία και προάγουν τη νευρογένεση. Το ίδιο αποτέλεσμα φαίνεται να έχουν συγκεκριμένα φάρμακα (αντικαταθλιπτικά) που χρησιμοποιούνται για πολύ ενοχλητικά συμπτώματα επαναβίωσης (ενοχλητικές σκέψεις, flashbacks, εφιάλτες κ.λπ.) ή για την κατάθλιψη που συχνά συνυπάρχει».

Πρόληψη

Οι προσεγγίσεις για τη θεραπεία του ψυχικού τραύματος είναι εντούτοις σημαντικό να γίνονται οργανωμένα, στο πλαίσιο προληπτικών παρεμβάσεων. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι το μετατραυματικό στρές έχει βρεθεί ότι συνδέεται με έκπτωση της λειτουργικότητας των ανθρώπων και χαμένη παραγωγικότητα (υπολογισμένη από μελέτες της περασμένης δεκαετίας πάνω από 3 δισ. δολάρια ετησίως μόνο στις ΗΠΑ ).

«Το κράτος υποχρεούται να είναι μόνιμα προετοιμασμένο έπειτα από φυσικές καταστροφές ή άλλα μεγάλα τραυματικά συμβάντα» υπογραμμίζει ο καθηγητής Κολαΐτης. Και συμπληρώνει: «Κεντρικό δίδαγμα, κατά τη γνώμη μου, είναι η ανάγκη πρόληψης στα γνωστά τρία επίπεδα, δηλαδή πρόληψη τραύματος, έγκαιρη αντιμετώπιση μετατραυματικών καταστάσεων και αποφυγή ψυχοκοινωνικής αναπηρίας. Η πολιτεία οφείλει να είναι πάντα προετοιμασμένη για την κάλυψη των ποικίλων ψυχικών αναγκών παιδιών και εφήβων με τραύμα με τους εξειδικευμένους φορείς και υπηρεσίες της. Το τραύμα των ανηλίκων, προερχόμενο είτε από τη φύση (φυσικές καταστροφές) είτε από τον άνθρωπο (παιδική κακομεταχείριση, τροχαία και άλλα δυστυχήματα), είναι θέμα δημόσιας υγείας και μας προ(σ)καλεί σε δράση».

Αντίστοιχα, όπως εξηγεί, οι οικογένειες με ανήλικα τέκνα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και υποφέρουν από συμπτώματα μετατραυματικού στρες, άγχους, κατάθλιψης, δυσκολιών ύπνου κ.λπ. θα πρέπει να αναζητούν βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.

Πόσο χρήσιμη ήταν αυτή η ανάρτηση;

Μέση βαθμολογία 5 / 5. Αριθμός ψήφων: 1

Δεν υπάρχουν ψηφοφορίες μέχρι τώρα! Γίνετε ο πρώτος που θα αξιολογήσει αυτήν την ανάρτηση.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ